امروز چهارشنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۸ مصادف با ۱۶ ربيع أول ۱۴۴۱
  • اذان صبح: ۰۵:۱۰
  • طلوع آفتاب: ۰۶:۳۷
  • اذان ظهر: ۱۱:۴۸
  • غروب آفتاب: ۱۷:۰۰
  • اذان مغرب: ۱۷:۱۹
  • نیمه شب شرعی: ۲۳:۰۵
  • امام علی(ع): از گنجهای بهشت; نیکی کردن و پنهان نمودن کار[نیک] و صبر بر مصیبتها و نهان کردن گرفتاریها (یعنی عدم شکایت از آنها) است.
+-
بازدید: ۱۵۹۱۹
۴ تیر ۱۳۹۷

نکات طلایی درباره‌ی رانندگی بدون گواهی‌نامه

یکی از مقررات مربوط به راهنمایی و رانندگی، الزامی بودن داشتن گواهی‌نامه رانندگی است. اهمیت داشتن گواهی‌نامه رانندگی به اندازه‌ای است که قانون‌گذار رانندگی بدون گواهی‌نامه را ممنوع اعلام نموده و برای آن مجازات در نظر گرفته‌است.

یکی از مقررات مربوط به راهنمایی و رانندگی، الزامی بودن داشتن گواهی‌نامه رانندگی است. براساس قوانین راهنمایی و رانندگی، افراد پس از ۱۸ سالگی می‌توانند مجوز یا پروانه رانندگی را دریافت کنند. از این رو پیش از رسیدن به این سن و پیش از گرفتن گواهی‌نامه، رانندگی کردن برای اشخاص ممنوع می‌باشد اما متأسفانه کم نیستند جوانان و نوجوانانی که به دلیل کنجکاوی و علاقه شدیدی که به نشستن پشت فرمان خودرو دارند قبل از گرفتن گواهی‌نامه، رانندگی در خیابان‌ها و بزرگراه‌ها را تجربه می‌کنند؛ تجربه‌ای که گاه برای‌شان گران تمام می‌شود. داشتن گواهی‌نامه رانندگی به اندازه‌ای اهمیت دارد که قانون‌گذار در ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی رانندگی بدون گواهی‌نامه(پروانه یا مجوز رانندگی) را جرم اعلام کرده‌است؛ یعنی اگر کسی بدون داشتن گواهی‌نامه اقدام به رانندگی کند با مجازات‌هایی هم‌چون حبس و جزای نقدی روبرو خواهد شد(براساس بند ۲ ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین) اما منظور از رانندگی بدون گواهی‌نامه چیست؟ در کافه قانون امروز یکی از مواد قانون مجازات اسلامی را که با این موضوع ارتباط دارد، مورد بررسی قرار خواهیم داد.

ماده ۷۲۳ قانون‌ مجازات‌ اسلامی مقرر کرده‌است:
«هرکس بدون گواهی‌نامه رسمی اقدام به رانندگی و یا تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهی‌نامه مخصوص است، بنماید و هم‌چنین هرکس به موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه‌ی موتوری ممنوع باشد به رانندگی وسایل مزبور مبادرت ورزد برای بار اول به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دوماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد».

در سه حالت زیر می‌توان گفت راننده مرتکب جرم رانندگی بدون گواهی‌نامه شده‌است:
۱. کسانی که بدون مجوز رانندگی می‌کنند.
هر وسیله‌ی موتوری گواهی‌نامه‌ی مختص به خود را دارد و براساس آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی هر‌کس بخواهد با هر نوع وسیله نقلیه موتوری مثل خودروی سواری، کامیون و اتوبوس رانندگی کند، باید گواهی‌نامه‌ای را که برای رانندگی با آن نوع وسیله نقلیه موردنیاز است، دارا باشد. در‌غیر‌این‌صورت با متخلفان برابر قوانین و مقررات رفتار می‌شود. بنابراین صرف داشتن گواهی‌نامه رانندگی یک وسیله خاص مجوزی برای رانندگی با سایر وسایل‌نقلیه نیست. به‌عنوان مثال فردی که گواهی‌نامه رانندگی موتورسیکلت دارد فقط مجاز به رانندگی با این وسیله نقلیه بوده و مجاز به رانندگی خودروی سواری نیست و هم‌چنین کسی که گواهی‌نامه پایه یک ندارد، نمی‌تواند با کامیون و اتوبوس رانندگی کند. در صورتی که شخص بدون گواهی‌نامه اقدام به رانندگی کند علی‌رغم این‌که این ماده به قاضی اجازه داده است حکم به حبس او صادر نماید اما در حال حاضر طبق مواد دیگری از قانون این حبس به جزای نقدی تبدیل شده است. میزان جزای نقدی جرایم مربوط به رانندگی از جمله رانندگی بدون گواهی­‌نامه هر سال در قانون بودجه مشخص می‌گردد.
۲. کسانی که بدون مجوز اقدام به تصدی وسایل موتوری می‌کنند که نیاز به داشتن گواهی‌نامه مخصوص دارد.
مقصود از وسیله موتوری، هر وسیله نقلیه یا غیرنقلیه‌ای است که با قدرت موتور کار کند. بنابراین دوچرخه، درشکه و چرخ وفلک‌ دستی غیرموتوری مشمول این ماده نمی‌شود. تفاوت رانندگی و تصدی در این است که در رانندگی شخص وسیله‌ی نقلیه را به حرکت درمی‌آورد اما در تصدی آنچه به حرکت درآورده می‌شود، وسیله‌ی غیرنقلیه است. برای مثال شخصی که هدایت جرثقیل، تله‌کابین یا دستگاه‌های تفریحی موجود در شهر بازی و نظایر آن‌ها را بر عهده دارد، در واقع متصدی این وسایل موتوری است اما نمی‌توان عمل وی را رانندگی محسوب نمود. اشخاصی که بدون مجوز‌های لازم برای انجام این امور، دست به انجام آن‌ها بزنند مشمول این ماده‌می‌شوند.
۳. اشخاصی که به حکم دادگاه از رانندگی با وسیله نقلیه‌ی موتوری ممنوع هستند.
در برخی موارد دادگاه می‌تواند اشخاص مجرم را علاوه‌بر مجازات‌های اصلی جرم‌شان، به مجازات‌های دیگری نیز محکوم کند و یکی از این موارد ممنوع‌کردن آن‌ها از رانندگی با وسیله‌ی نقلیه‌ی موتوری می‌باشد. این ممنوعیت که دائمی نیست و باید موقت باشد، می‌تواند مربوط به همه‌ی مکان‌ها یا برخی مکان‌های خاص باشد. مثلاً قاضی می‌تواند شخص را از رانندگی در بزرگراه‌­ها فقط ممنوع کند. در هر صورت اگر دادگاه چنین حکمی را صادر کند ولی شخص محکوم بدون توجه به این حکم اقدام به رانندگی نماید، مشمول این ماده و مجازات­‌هایی که در بند اول مورد اشاره قرار گرفت، خواهد بود.

در صورت وقوع جرم رانندگی بدون گواهی‌نامه افسران راهنمایی و رانندگی با راننده‌ی متخلف چه برخوردی خواهند کرد؟
مطابق ماده ۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، در این وضعیت افسران راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی مجاز هستند پس از تشخیص تخلف، متخلفین را متوقف کنند. هم‌چنین طبق بند ج ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی پس از تشخیص تخلف، باید وسیله‌نقلیه متوقف شده و راننده جهت رسیدگی به اتهام و تعیین مجازات به مرجع قضایی معرفی گردد.

توجه به چند نکته ضروری است:
الف. برای این‌که شخص به جرم رانندگی بدون گواهی‌نامه به جزای نقدی یا حبس محکوم شود، نیازی نیست که حتماً در اثر این رانندگی به جان یا مال دیگران خسارت زده‌ باشد بلکه به صرف این‌که بدون داشتن گواهی‌نامه یکی از اقدامات بالا را انجام دهد، مجازات می‌گردد.
ب. اگر کسی گواهی‌نامه‌ی رانندگی داشته باشد اما اعتبار آن به پایان رسیده باشد و بدون تمدید اعتبار گواهی‌نامه‌ی خود اقدام به رانندگی کند، مرتکب جرم رانندگی بدون گواهی‌نامه نشده است. در این صورت او مرتکب تخلف شده و موظف به پرداخت جریمه خواهد بود. این راننده می‌تواند پس از پرداخت جریمه‌ی نقدی، مطابق آیین­‌نامه‌­ی مربوطه گواهی‌نامه‌ی خود را تمدید کند.
ج. برای رانندگی با برخی از وسایل نقلیه مانند تاکسی علاوه بر داشتن گواهی‌نامه، شخص باید ۲۳ سال سن داشته و یا از زمان دریافت گواهی‌نامه‌اش یک سال گذشته باشد. این افراد فاقد گواهی‌نامه محسوب نشده و مشمول این ماده نمی‌شوند. در نتیجه نمی‌توان آن‌ها را به پرداخت جزای نقدی محکوم کرد؛ هرچند عمل آنان تخلف از مقررات رانندگی است و باید جریمه شوند.

قتل در حین رانندگی بدون گواهی‌نامه
رانندگی بدون پروانه، عدم رعایت نظامات دولتی محسوب می‌شود. عدم رعایت نظامات دولتی یک نوع بی‌احتیاطی و به عبارت بهتر، نوعی تقصیر است اما حال باید دید که اگر در حین رانندگی بدون گواهی‌نامه قتلی واقع شود، این قتل چه نوع قتلی است و چه مجازاتی در انتظار راننده خواهد بود؟
اگر فردی که مهارت بسیار زیادی در رانندگی دارد، بدون گواهی‌نامه اقدام به رانندگی نماید و در حین رانندگی کسی را به قتل برساند در این حالت قتلی که واقع شده است، از نوع شبه عمد خواهد بود اما جز پرداخت دیه مسئولیت دیگری در مورد قتل نخواهد داشت زیرا درست است که او بدون رعایت قوانین و مقررات اقدام به رانندگی کرده اما قتلی که اتفاق افتاده بخاطر عدم رعایت این قوانین و مقررات نبوده‌است. در این حالت او علاوه بر پرداخت دیه، به علت رانندگی بدون گواهی‌نامه مطابق ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی به حبس تا دو ماه یا جزای نقدی تا ۱۰۰ هزارتومان محکوم خواهد شد. اما اگر در همین مورد این فرد به علت نداشتن گواهی‌نامه، مهارتی در رانندگی نداشته باشد و اقدام به رانندگی کردن نماید و به علت ناتوانی در کنترل سرعت خود به عابر پیاده‌ای برخورد نماید و موجب مرگ او شود، علاوه بر پرداخت دیه و تحمل مجازات حبس یا جزای نقدی بخاطر رانندگی بدون گواهی‌نامه، مطابق ماده‌ی ۷۱۴ و ۷۱۸ این قانون به بیش از دو سال حبس محکوم خواهد شد. همچنین توجه شود که در این مورد دادگاه می‌تواند برای مدت یک تا پنج سال راننده را از حق رانندگی یا حتی تصدی وسایل نقلیه محروم کند(تصدی به معنای هدایت کردن است و معمولاً در مورد وسایل موتوری غیرنقلیه نظیر جرثقیل‌های ثابت یا تله‌کابین به جای رانندگی کلمه‌ی تصدی به کار می‌رود). بنابراین دادگاه در این موارد باید بررسی کند و ببیند که آیا این تصادف و قتل با نداشتن گواهی‌نامه ارتباطی داشته است یا خیر و به عبارت بهتر اگر گواهی‌نامه داشت آیا باز هم این تصادف و قتل واقع می‌شد یا خیر. اگر چنانچه به این نتیجه برسد که این تصادف و قتلی که در پی آن واقع شده‌است هیچ ارتباطی به نداشتن گواهی‌نامه ندارد، باید حکم به پرداخت دیه و هم‌چنین حبس یا جزای نقدی بخاطر رانندگی بدون گواهی‌نامه صادر کند زیرا اگرچه رانندگی بدون گواهی‌نامه نوعی بی‌احتیاطی می‌باشد اما این بی‌احتیاطی در وقوع قتل نقشی نداشته‌است و اگر راننده گواهی‌نامه هم داشت، باز هم این قتل واقع می­‌شد.

21 پاسخ به “نکات طلایی درباره‌ی رانندگی بدون گواهی‌نامه”

  1. Ali گفت:

    اگه بخاطرضعف بینایی گواهینامه رانندگی ندن چکارباید کرد مگه افراد کم بینا دل ندارند وخانواده دوست ندارن که تو این دورو زمونه همه خودرو دارندمابدون خودرو باشیم.لطفااین مطلب فالگوش مسولیت برسانید.باتشکر

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      مخاطب گرامی
      این موضوع، خوب یا بد، جزء مقررات است که حکمت و علت آن روشن نیست و اصلاح آن نیز در صلاحیت قوه‌ی مقننه می‌باشد.

  2. مهدی گفت:

    سلام . اگه گواهینامه نداشته باشیم اما کارت تردد سپاه داشته باشیم حکم چیه ؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      طبق ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی رانندگی بدون گواهی‌نامه‌ی رسمی جرم است. هر کسی که اقدام به رانندگی بدون گواهی‌نامه نماید، برای بار اول به حبس تا ۲ ماه یا جزای نقدی یا هر دو و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد. داشتن هیچ کارت دیگری، جایگزین گواهی‌نامه نبوده و موجب تبرئه از این مجازات نخواهد شد.

  3. رحمتی گفت:

    اگر شخصی بدون گواهی نامه تصادف کنه و مقصر طرف مقابل باشه باید چه کرد

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام

      شخصی که به او خسارت جانی یا مالی وارد شده باید شکایت خود را در مراجع قضایی مطرح نماید. هر شخصی که وقوع تصادف مستند و منتسب به تقصیر او باشد، به جبران خسارات وارده محکوم خواهد شد. راننده‌ی بدون گواهی‌نامه نیز به مجازات قانونی رانندگی بدون پروانه محکوم می‌گردد. در نخستین مرحله موضوع باید در مراجع قضایی مطرح گردد.

  4. نوید گفت:

    با سلام …
    اگر شخصی بدون داشتن گواهی‌نامه خسارت مالی ب شخصی وارد کند تشکیل پرونده قضایی هم شامل جریمه و … میشه

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      رانندگی بدون گواهی نامه جرم است. علاوه‌براین، راننده باید خسارات وارده را نیز جبران نماید.

  5. جبار گفت:

    سلام خسته نباشید
    اگه بدونه گواهینامه رانندگی کنیم آیا ماشین رو هم تو پارکینگ میخوابونن؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام
      وقت بخیر

      مطابق ماده ۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، در این وضعیت افسران راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی مجاز هستند پس از تشخیص تخلف، متخلفین را متوقف کنند. هم‌چنین طبق بند ج ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی پس از تشخیص تخلف، باید وسیله‌نقلیه متوقف شده و راننده جهت رسیدگی به اتهام و تعیین مجازات به مرجع قضایی معرفی گردد.

  6. صفت الله گفت:

    مهاجرین واقع در ایران که گواهینامه
    ندارن و نمیدن باید چکار کنن ایاااا جرم محسوب میشود یا گواهینامه میدن؟

  7. امیرحسین گفت:

    سلام میشه دقیقا جریمه رانندگی بدون گواهینامه و نرسیدن به سن ۱۸سالگی رو بگین

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      ماده ۷۲۳ قانون‌ مجازات‌ اسلامی مقرر کرده‌است:
      «هرکس بدون گواهی‌نامه رسمی اقدام به رانندگی و یا تصدی وسایل موتوری که مستلزم داشتن گواهی‌نامه مخصوص است، بنماید و هم‌چنین هرکس به موجب حکم دادگاه از رانندگی وسایل نقلیه‌ی موتوری ممنوع باشد به رانندگی وسایل مزبور مبادرت ورزد برای بار اول به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دوماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد».

  8. AZarang گفت:

    راننده موتور بودم با یه همراه (همراه مجروح شده)- با ماشین سواری تصادف کردم مقصر سواری بوده، دادسرا رای رو به کی میده و مقصر اصلی کی بوده.

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      بایستی ابتدا براساس نظر کارشناس و قرائن و امارات مربوط به صحنه‌ی تصادف مشخص شود که چه کسی مقصر است. پس از تعیین مقصر، مرجع قضایی رأی صادر خواهد کرد.

  9. احمد گفت:

    در صورت رانندگی در جاده خارج شهر در یکسال اول اخذ گواهینامه رانندگی چه تبعاتی متوجه راننده خاطی خواهد شد؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      در این صورت، گواهی‌نامه‌ی شخص در قبال رسید با اعتبار یک ماه توسط افسران تیم‌های گشتی اخذ می‌شود و راننده می‌بایست تا یک ماه جهت گذراندن دوره‌های آموزشی و یا آزمون مجدد به مراکز صدور گواهینامه استان مراجعه نماید.

  10. علیرضا گفت:

    سلام ۴ماه پیش موتور منو ماموران گرفتند حالا طرح ترخیص خورده ولی گواهینامه میخوان که من ندارم وباید جریمه اش رابدم ایا این برای من سو پیشینه میشه؟باتشکر

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام و احترام

      سوءپیشینه‌ی کیفری مربوط به حالتی است که یک شخص مرتکب جرم شود و از طرف مرجع قضایی، حکمی مبنی بر محکومیت او صادر گردد.

  11. Mohammadd گفت:

    آیا به کسایی که عینکین گواهینامه میدن؟؟

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *