امروز شنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۸ مصادف با ۱۰ ربيع ثاني ۱۴۴۱
  • اذان صبح: ۰۵:۳۰
  • طلوع آفتاب: ۰۷:۰۰
  • اذان ظهر: ۱۱:۵۵
  • غروب آفتاب: ۱۶:۵۱
  • اذان مغرب: ۱۷:۱۱
  • نیمه شب شرعی: ۲۳:۱۰
  • امام حسن عسکری – علیه السلام – فرمود: علامت و نشانه ایمان پنج چیز است: انگشتر به دست راست داشتن، خواندن پنجاه و یک رکعت نماز (واجب و مستحبّ)، خواندن «بسم الله الرّحمن الرّحیم» را (در نماز ظهر و عصر) با صدای بلند، پیشانی را در حال سجده روی خاک نهادن، زیارت اربعین امام حسین – علیه السلام – انجام دادن.
+-
بازدید: ۵۹۶۲
۲۷ مرداد ۱۳۹۷

دخالت در امور پزشکی، ممنوع!

امروزه قانون‌گذاران جوامع به منظور حفظ جان و سلامت مردم و برقراری نظم و امنیت اجتماعی و با تاکید بر اخلاق پزشکی، قوانین مخصوصی را برای چارچوب بخشیدن به امور پزشکی وضع و برای متخلفین از آن مجازات‌هایی را تعیین کرده‌اند. یکی از این قوانین در حرفه پزشکی، اخذ پروانه رسمی برای اشتغال به امور پزشکی و دارو...

لازم است بدانیم که انجام امور پزشکی و دارویی و تاسیس موسسات پزشکی و درمانی بدون کسب پروانه رسمی از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی کشور و در مورد مطب‌ها از سازمان نظام پزشکی محل جرم محسوب می‌شود و مجازات دارد. در دین اسلام نیز شخص غیر پزشک در مقابل عمل خود مسئول است و به عبارتی ضامن محسوب می‌شود. در این زمینه روایتی از پیامبر اکرم (ص) وجود دارد که می‌فرمایند: اگر کسی طبابت کند در حالیکه آشنایی با طب ندارد، ضامن است.
قانونی که به این موضوع پرداخته ماده ۳ اصلاحی قانون مربوط به مقررات امور پزشکی، دارویی، مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب ۱۳۳۴ و اصلاحی ۱۳۷۹ می‌باشد، که این‌گونه بیان می‌دارد: “هرکس بدون داشتن پروانه رسمی به امور پزشکی، داروسازی، دندان‌پزشکی، آزمایشگاهی، فیزیوتراپی، مامایی و سایر رشته‌هایی که به تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جزو حرف پزشکی و پروانه‌دار محسوب می‌شوند اشتغال ورزد یا بدون اخذ پروانه از وزارت مذکور اقدام به تاسیس یکی از موسسات پزشکی مطرح در ماده (۱) نماید یا پروانه خود را به دیگری واگذار نماید یا پروانه دیگری را مورد استفاده قرار دهد، بلافاصله محل کار او توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعطیل و به پرداخت جریمه نقدی از پنج میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال محکوم خواهد شد و در صورت تکرار به جریمه تا صد میلیون ریال یا دو برابر قیمت داروهای مکشوفه محکوم خواهد شد.”
در این ماده و تبصره‌های آن قانون‌گذار به مصادیق مختلفی از دخالت در امور پزشکی اشاره کرده است که عبارتند از:
۱. اشتغال به امور پزشکی بدون داشتن پروانه رسمی
۲. اشتغال به امور دارویی بدون داشتن پروانه رسمی
۳. اشتغال به امور دندان‌پزشکی بدون داشتن پروانه رسمی
۴. اشتغال به امور آزمایشگاهی بدون داشتن پروانه رسمی
۵. اشتغال به امور فیزیوتراپی بدون داشتن پروانه رسمی
۶. اشتغال به امور مامایی بدون داشتن پروانه رسمی
۷. اقدام به تأسیس یکی از موسسات پزشکی بدون اخذ پروانه از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
۸. واگذاری غیرمجاز پروانه خود به دیگری
۹. استفاده غیرمجاز از پروانه رسمی دیگری
۱۰. خرید و فروش غیرقانونی تجهیزات و ملزومات پزشکی
۱۱. خودداری از توزیع و ارائه خدمات مرتبط با دارو و تجهیزات و ملزومات پزشکی
۱۲. اخلال در نظام توزیع دارویی کشور
همراهان عزیز سایت مهداد، باید بدانید که تبصره ۱ ماده فوق نسخ شده است.

برای تحقق این جرم، فرد مورد نظر باید بدون داشتن پروانه رسمی به یکی از امور پزشکی و دارویی که در موارد بالا به آن اشاره شد، اشتغال یابد؛ حال این فرد ممکن است فرد عادی باشد یا حتی خود پزشک. مثلا اگر پزشک عمومی اقدام به دندان‌پزشکی کند مرتکب جرم شده است؛ زیرا او در رشته تخصصی خود پروانه طبابت دارد نه در حوزه‌های دیگر. حتی اگر فردی تجربه و تخصص لازم را داشته باشد ولی بدون داشتن پروانه رسمی و اخذ مجوز، اقدام به عملی در تخصص خود کند نیز مجرم است و قابل مجازات می‌باشد. یا برای مثال اگر پزشک به موجب حکم دادگاه از فعالیت در شغل خود محروم شده باشد و در مدت محرومیتش به انجام امور پزشکی اقدام کند از مصادیق ماده ۳ و مجرم محسوب می‌شود، زیرا در این مدت به نوعی فاقد پروانه و صلاحیت می‌باشد.
یکی‌دیگر از مواردی که برای تحقق جرم دخالت در امور پزشکی و مصادیق آن لازم است؛ این است که مجرم سوء‌نیت داشته باشد و بداند که کار او غیرمجاز و خارج از وظیفه و تخصص اوست. بنابراین اگر نیت مجرم انسان‌دوستانه و در جهت کمک به نجات جان کسی باشد و این نیت او اثبات شود، مجرم محسوب نمی‌شود.
نکته‌ای که وجود دارد این است که فرد زمانی محکوم به این جرم می‌شود که از لحاظ عرفی بتوان گفت او به امور پزشکی اشتغال داشته است. اشتغال نوعاً زمانی محقق می‌شود که فرد به قصد کسب درآمد در امور پزشکی مداخله غیرمجاز نماید.
نکته دیگر اینکه نیازی نیست که دخالت شخص در امور پزشکی (که به‌صورت غیرمجاز است) حتما منجر به نتیجه خاصی شود، بلکه صرف دخالت و اشتغال غیرمجاز به امور پزشکی جرم محسوب می‌شود و قابل مجازات است. حال اگر این مداخله باعث نتیجه‌ی خاصی شود، مثلا سبب مرگ بیمار گردد، مجرم علاوه بر جرم قبلی، مرتکب این جرم هم شده است و بنابراین به هر دو جرم محکوم خواهد شد.
مجازات این جرم طبق ماده ۳ اصلاحی قانون مصوب ۱۳۷۹، علاوه بر تعطیلی محل کار مجرم توسط وزارت بهداشت، محکومیت به پرداخت جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال می‌باشد. ضمنا رسیدگی به این جرم در دادسرای عمومی و انقلاب (در تهران در دادسرای ویژه رسیدگی به جرایم پزشکی و دارویی) و دادگاه انقلاب انجام می‌شود.

25 پاسخ به “دخالت در امور پزشکی، ممنوع!”

  1. شهرام گفت:

    ماده ۳ اصلاحی قانون مربوط به مقررات پزشکی و دارویی و خوردنی و …. مصوب ۱۳۷۹ طبق ماده ۷۷ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ نسخ صریح گردیده است.

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم سایت مهداد
      جسارتا به صورت کلی نسخ نشده بلکه عبارت « تبصره (۱) ماده (۳) قانون الحاق یک تبصره به ماده (۱) و اصلاح ماده (۳) قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و خوردنی و آشامیدنی مصوب ۱۳۷۹/۱۲/۱۰، …] در متن قانون آمده است.
      ممنون از همراهی شما

  2. زهرا گفت:

    سلام اگر یک نفر ک تسلط داشت باشه ب امور دندانپزشکی و هیچ شاکی خصوصی نداشته باشه و تجربی بدون مجوز باشه .حکمش چیست .آیا زندانی و جریمه نقدی دارد؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم سایت مهداد قوه قضاییه
      سال نو مبارک
      این مساله دخالت در امور پزشکی است و تشخیص مجازات با قاضی محترم است. شاید تخفیفی هم در نظر گرفته شود.
      با سپاس از همراهی شما

  3. رضا قیاثی گفت:

    بنده برای کار دندانپزشکی به لابراتوار مراجعه کردم و در حال حاضر متوجه شدم شخصی که کار دندانسازی و داندانپزشکی بنده رو انجام داده نه داندانپزشک بوده و نه پروانه ای به نام ایشان مبنی بر داندانسازی داشته. و نتیجه کار هم ناقص انجام شده. آیا میتونم شکایت کنم

  4. محمد گفت:

    سلام
    آیا به اشتراک گذاشتن اپلکیشن موبایلی در کافه بازار که مربوط به حرفه دارویی و آموزش نسخه خوانی و غیره که در رابطه به آموزش دارو و پزشکی باشد جرم محسوب می شود؟اگر جرم است چرا این نوع اپلکیشین ها در کافه بازار زیاد یافت می شود؟ و چه کسانی میتوانند شاکی باشند؟ و در چه محلی باید شکایت کرد؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      جرم رایانه ای نیست و می تواند با وجود شرایط لازم از موارد دخالت در امر پزشکی موضوع قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی باشد و در این صورت به دادسرای پزشکی باید مراجعه نماید.
      با ما همراه باشید

  5. ساره گفت:

    سلام مدیر محترم سایت
    درحال حاضر مجازات حبس از ماده ۳ برداشته شده و فقط تعطیلی محل و جریمه نقدی مجازات ماده ۳ می باشد؟
    ممنون میشوم پاسخ بدهید

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      خیر . حبس سرجایش هست.
      انون اصلاح ماده ۳ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارو و مواد
      خوراکی و آشامیدنی مصوب سال ۱۳۳۴
      ‌ماده واحده – ماده ۳ قانون مقررات امور پزشکی و دارو و مواد خوراکی و آشامیدنی
      مصوب سال ۱۳۳۴ به شرح زیر اصلاح و تبصره آن حذف و‌تبصره‌های زیر جایگزین می‌گردد:
      ‌ماده ۳ – هر کس بدون داشتن پروانه رسمی به امور پزشکی، داروسازی، دندانپزشکی،
      آزمایشگاهی، فیزیوتراپی و مامائی اشتغال ورزد یا بدون پروانه از‌وزارت بهداشت،
      درمان و آموزش پزشکی اقدام به تأسیس یکی از مؤسسات پزشکی مصرح در ماده (۱) نماید
      یا پروانه خود را به دیگری واگذار یا‌پروانه دیگری را مورد استفاده قرار دهد
      بلافاصله محل کار آن‌ها توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی تعطیل و به حبس
      تعزیری از شش ماه‌تا سه سال و پرداخت جریمه نقدی از پنج میلیون تا پنجاه میلیون
      ریال محکوم خواهد شد و در صورت تکرار به حبس از دو تا ده سال و پرداخت‌جریمه از
      پنج میلیون تا صد میلیون ریال یا دو برابر قیمت داروهای مکشوفه (‌هر کدام که بیشتر
      باشد) محکوم خواهد شد.
      با ما همراه باشید

      • مجید گفت:

        سلام کارشناس محترم سایت
        با وجود اين كه تشديد مجازات حبس در اين قانون در جهت
        پيشگيري از وقوع اين جرم بسيار بازدارنده بود، ولي متأسفانه در سال۱۳۷۹
        قانونگذار مجدداً ماده ۳ قانون بحث شده را مورد اصلاح قرار داد و در اقدامي
        عجيب و غيركارشناسانه مجازات حبس را به طور كلي از رديف مجازاتهاي
        مقرر در اين قانون حذف نمود

  6. سعید احمدی گفت:

    با سلام
    من دندانپزشک و مالک یک مطب شخصی با پروانه ی اشتغال هستم،یکی از اتاق های مطبم رو به فردی اجاره دادم که سرمایه گذار هستند و دندانپزشک های بدون پروانه رو میارن و درصدی باهاشون کار می کنند،ومن تازه متوجه تخلف ایشان شدم،آیا در صورت ادامه برای من هم مشکلی پیش می آید؟اگر بیمار ایشان به مشکل بر بخورد برای من که مالک آنجا هستم و پروانه دارم مشکلی پیش می آید

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      حداقل از آن موقع که متوجه شدید شما هم معاونت در وقوع جرم نموده اید. بنابراین سریعا اقدامات لازم را مبذول فرمایید.
      با ما همراه باشید

  7. حسین کنعان آذر گفت:

    با سلام سوال من اینجاست که اگر اینچنین است چطور در تمام کلینیک های پزشکی،زیبایی و دندانپزشکی افراد دیپلم تحت عنوان دستیار اقدام به امور جراحی مانند کاشت مو می کنند و هیچ سازمانی وارد عمل نمی گردد.و اگر مصداق این امر گزارش گردد دادگاه انقلاب بررسی و رسیدگی می نماید

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      این افراد اگر تحت عنوان دستیار پزشک در حضور پزشک و به دستور او اقدام کنند اشکالی ندارد و مسئولیت اقدامات آنها با پزشک است اما اگر بدون حضور پزشک بوده و تحت نظر او نباشد جرم است و وزارت بهداشت و محاکم وفق مقررات برخورد خواهند کرد
      با ما همراه باشید

  8. فرزاد کوهیان گفت:

    با سلام اگر پزشک عمومی بدون مجوز اقدام به تاسیس کلینیک پوست و مو کند و تحت این عنوان تبلیغات کند و به کسی اسیب بزند این جرمش چی هست؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      دخالت در امور پزشکی بدون پروانه مجاز که در دادسرای جرایم پزشکی قابل شکایت است.
      با ما همراه باشید

      • مجید گفت:

        خدمت استاد عزیز ضمن احترام به نظر حضرتعالی
        نظر به سیاق ماده ۳ قانون مورد استناد که اشتغال بدون پروانه رسمی به هر یک از “رشته های پزشکی” پروانه دار را جرم و مستوجب مجازات دانسته لذا عدم رعایت تخصصهای پزشکی در “رشته مربوطه” با استناد به اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی مشمول حکم ماده نمی شود و قابل مجازات نیست. همچنین در سایر قوانین موضوعه نیز اقدام پزشک عمومی به طبابت تخصصی مانند پوست و مو جرم انگاری نشده و منظور و مقصود قانونگذار از فاعل جرم، شخص غیر پزشک یا غیر داروساز یا غیر رادیولوژیست و … می باشد و عنوان ” هر کس” در صدر ماده افاده عموم نمی نماید.
        از طرفی مطابق ماده ۳ دستورالعمل توانمندسازی علمی و حرفه ای طب عمومی تحت شماره/۷۰۸/۱۰۱/د ۱۳۹۲/۵/۲۱ وزارت بهداشت “پزشک عمومی می‏تواند هر اقدامی را که در آن مهارت و تبحر کافی دارد برای بیماران و مراجعان انجام دهد و در صورتی که مرتکب کوتاهی یا قصور شود پاسخگو خواهد بود. ملاک مهارت و تبحر علاوه بر توانایی‏ پزشک، سرفصل‏ها و حیطه آموزشی است که در طول مدت تحصیل و یا متعاقب آن طی دوره‏ های تکمیلی معتبر فرا گرفته و گواهی آن را اخذ نموده باشد.”
        عنایت به مراتب معنونه اقدام پزشک عمومی به تاسیس مطب پوست و مو که دوره های تکمیلی را گذرانده و دارای مهارت می باشد نه تنها جرم نبوده بلکه تخلف انتظامی هم محسوب نمی شود ولی چنانچه بر اثر قصور پزشک صدمه ای بر بیمار عارض شود بر اساس عمومات حقوق جزا مجرم (ایراد صدمه بدنی غیر عمدی) و مسئول پرداخت خسارت(دیه) خواهد بود.

        • کارشناس سایت مهداد گفت:

          سلام مخاطب محترم
          می فرمایید فرد نهایتا دارای مجوز است و دوره های تکمیلی را گذرانده. دقیقا صحیح است.
          به عبارتی علم و دانش آن تخصص را کسب کرده و عمل مسلما تخلف نیست.
          با ما همراه باشید

  9. اکبر گفت:

    با سلام
    آیا کار کسانی که در کلینیک‌های شخصی فعالیتهای لیزینگ، میکرونیدلینگ، مزوتراپی، کربوکسی تراپی، هایفوتراپی، co2 فرکشنال، بوتاکس، ژل و فیلر و لیفت نخ انجام میدن دخالت در کار پزشکی محسوب میشه؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      نخیر لزوماَ
      اگر پروانه لازم را کسب کرده باشند مشکلی پیش نمی آید.
      با ما همراه باشید

      • مجید گفت:

        کارشناس محترم سایت با عرض سلام
        بر اساس مفاد نامه شماره ٩٢/۴٢۶ـ ١٣٩٢/١٠/٣ دبیر ھیأت ممتحنه رشته بیماریھای پوست و رای شماره۳۶۵ -۲۷/۵/۹۷ دیوان عدالت اداری ناظر بر اینکه
        پزشکان عمومی نمی توانند لیزر درمانی انجام دھند اما متخصصانی که دوره های تکمیلی را گذرانده باشند مجاز به استفاده از دستگاه اپی لیزر در مطب می باشند.

  10. م جمالیان گفت:

    قانون کاملا مشخص است ولی کارمندان رشوه بگیرقسمت بازرسی علوم پزشکی بیخودی برای کسانی که حاضر به پرداخت رشوه نیستند پرونده سازی میکنند. کارشناس محترم این را چکار کنیم وکجای دلمون بذاریم؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      در صورت وجود ادله و اسناد و مدارک به دادسرای جرایم کارکنان دولت مراجعه فرمایید.
      با ما همراه باشید

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *