امروز سه شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۹ مصادف با ۱۹ رجب ۱۴۴۲
  • اذان صبح: ۰۵:۱۱
  • طلوع آفتاب: ۰۶:۳۴
  • اذان ظهر: ۱۲:۱۷
  • غروب آفتاب: ۱۸:۰۰
  • اذان مغرب: ۱۸:۱۸
  • نیمه شب شرعی: ۲۳:۳۵
  • امام جعفر صادق (ع) : هر كه براي خدا دوست دارد و براي خدا دشمن دارد و براي خدا عطاء كند ، از كساني است كه ايمانش كامل است .
+-
بازدید: ۱۸۷۰۹
۲۱ دی ۱۳۹۹

انواع توهین…

همه انسان‌ها به‌صرف انسان بودن و فارغ از هر گونه امتیاز خاص اجتماعی، حقوقی دارند که باید از جانب سایر هم‌نوعان محترم شمرده شود و مورد تعرض قرار نگیرد. از جمله، جان و مال و آبروی اشخاص مصون از تعرض است، و درصورتی‌که این حقوق رعایت نشود، با رعایت شرایطی امکان مجازات شخص نقض‌کننده‌ی حقوق فراهم خواهد بو...

تعریف قانونی توهین، از تعریف عرفی آن چندان دور نیست. توهین از نظر قانون، عبارت است از هر رفتاری که موجب شود حیثیت یک فرد در نظرِ افراد متعارف و معمولی خدشه‌دار شده و لطمه ببیند.
برای تحقق توهین، همانند هر جرم دیگر، وجود دو عنصر ضروری است: عنصر مادی جرم توهین، همان گفتار، نوشتار یا کرداری است که سبب تحقیر می‌شود. عنصر معنوی آن نیز وجود قصد و اراده برای انجام عمل پیش‌گفته است، و در مقام اثبات این رکن، کافی است ثابت شود رفتار مرتکب از روی اراده بوده و در خواب یا مستی انجام نشده است.
شرایط تحقق توهین:
شرایطی که برای توهین­‌آمیز تلقی شدن رفتار مرتکب ضرورت دارد، به‌طور خلاصه به‌شرح زیر است:
· توهین غالباً به‌صورت گفتار (شفاهی یا مکتوب) است. اما گاهی نیز از طریق انجام دادن یک فعل، بدون استعمال لفظ محقق می‌شود. مانند پرتاب کردن آب دهان به صورت شخص دیگر یا انجام دادن حرکاتی که در اصطلاح عامیانه، به آن شکلک درآوردن می‌گویند.
· توهین‌آمیز بودن رفتار با توجه به عرف (از لحاظ زمان و مکان و طبقه‌ی اجتماعی مخاطب) سنجیده می‌شود.
· مخاطب توهین باید فرد معینی باشد و در‌صورتی‌که به جمعی توهین شود، باید به‌گونه‌ای باشد که بتوان آن را به تک‌تک افرادِ جمع قابل انتساب دانست.
· مخاطب توهین باید زنده باشد. (استثناءً در توهینی که موجب قذف می‌شود، حیات مخاطب شرط نیست.)
· توهین باید صریح باشد و نمی‌توان بر اساس تفسیرپذیر بودن یک کلام، گوینده یا نویسنده‌ی آن را به اتهام توهین تعقیب نمود. با کنایه سخن گفتن، اصولا موجب تحقق بزه توهین نمی­‌شود، مگر آن‌که کنایه به‌وضوح بیان‌کننده‌ی مقصود گوینده باشد و شنوندگان به‌سرعت و بی‌واسطه متوجه شوند که گوینده چه کسی را طرف اهانت قرار داده است.
· برای تحقق جرمِ توهین لازم نیست که مخاطب حتما ناراحت شود و احساس تحقیر کند. همین که رفتار یا گفتار توهین‌آمیز، شرایط ذکرشده را داشته باشد، موجبات محکومیت توهین‌کننده فراهم است.

اقسام توهین
جرم توهین را می­توان به ترتیب زیر تقسیم­‌بندی کرد:
الف) توهین حدی:
توهین حدی توهینی است که مجازات آن از سوی شارع مقدس تعیین شده است و بر خلاف جرائم مستوجب تعزیر (که مجازات آن در محدوده‌ی حداقل و حداکثر مشخص شده و تعیین آن در اختیار قاضی است) مجازات ثابتی دارد که در صورت احراز ارتکاب جرم، از سوی دادگاه مورد حکم قرار می‌گیرد.
تنها مصداق توهین حدّی در قانون مجازات اسلامی، سب­النبی یعنی دشنام دادن به پیامبر است. مطابق ماده‌ی ۲۶۲ قانون مجازات اسلامی «هر کس پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم و یا هر یک از انبیاء عظام الهی را دشنام دهد یا قذف کند ساب‌النبی است و به اعدام محکوم می‌شود.» در واقع سب‌النبی نوع خاصی از توهین است و همه‌ی اقسام توهین را شامل نمی‌شود.
سب‌النبی همانند توهین عادی در صورتی تحقق می‌یابد که از روی آگاهی و اراده باشد و چنانچه از روی اکراه، غفلت، سهو یا در حالت مستی یا غضب یا لغزش زبان یا بدون توجه به معانی کلمات یا نقل قول از دیگری باشد، سب‌النبی محقق نمی‌شود. (ماده‌ی ۲۶۳ ق.م.ا.) البته اگر عمل مزبور مصداق اهانت تلقی شود، موجب تعزیر تا هفتاد و چهار ضربه شلاق است. (تبصره‌ی ذیل ماده‌ی ۲۶۳ ق.م.ا.)
ب) توهین تعزیری
توهین تعزیری خود به دو دسته تقسیم می­‌شود:
۱) توهین ساده: تعریف آن همان است که در ابتدای مطلب بدان اشاره شد. به‌طور کلی هر توهینی که جزء مصادیق توهین حدّی یا توهین تعزیری مشدّد نباشد، توهین تعزیری ساده است. مجازات توهین ساده تا پیش از این، تحمل تازیانه تا ۷۴ ضربه و یا پنجاه هزار ریال تا یک میلیون ریال جزای نقدی بود. این مجازات در قانون «کاهش مجازات حبس تعزیری» مصوب سال ۱۳۹۹، تغییر پیدا کرد. در حال حاضر، مجازات توهین ساده، بیش از ۲۰ میلیون ریال تا ۸۰ میلیون ریال جزای نقدی است.
۲) توهین مشدد: گاهی قانون­گذار برای عمل توهین، به‌سبب مقام یا جنسیت مخاطب توهین، مجازات سنگین­‌تری تعیین کرده است. موارد توهین مشدد عبارت است از:
· توهین به مقدسات اسلام (به غیر از سب­‌النبی که به‌عنوان یک جرم حدی توضیح داده شد)
· توهین به امام خمینی (ره) و مقام رهبری
· توهین به مقامات سیاسی داخلی و یا کارکنان موسسات و شرکت‌های دولتی و شهرداری در حین انجام وظیفه
· توهین به مقامات سیاسی خارجی در خاک ایران
· توهین به شان و حیثیت بانوان و اطفال
درباره‌ی هریک از موارد بالا به‌طور مفصل در شماره‌ی بعدی توضیح داده خواهد شد.

تفاوت توهین و افترا
یکی از نکات قابل توجه در بررسی توهین، تفاوت این جرم با بزه افتراست. افترا بر اساس ماده‌ی ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی عبارت‌است‌از نسبت دادن جرمی به دیگری، به‌گونه‌ای که نسبت‌دهنده نتواند درستی استناد و ادعای خود را ثابت کند. مانند این‌که فردی در تارنمای خود ادعا کند که فلان شخص معروف، مرتکب جرم اختلاس شده است. حال اگر نتواند اثبات کند که آن شخص اختلاس کرده، به‌لحاظ وارد کردن تهمت ناروا به دیگران، به‌عنوان مفتری(کسی که به دیگری تهمت زده) قابل تعقیب خواهد بود.
تحقق جرم افترا مستلزم این است که:
اولاً- عملی که به شخص بزه‌دیده نسبت داده می‌شود، در زمان انتساب به‌موجب قانون جرم‌انگاری شده باشد.
ثانیاً- نسبت‌دهنده، این کار را با آگاهی و اراده انجام دهد و به نادرستی انتساب خود علم داشته باشد. لذا اگر اشخاص در مقام دادخواهی و طرح شکایت نزد مراجع رسمی مانند دادگستری، جرمی را به دیگری نسبت دهند، و نتواند ادعای خود را ثابت نمایند، تنها درصورتی به‌اتهام افترا قابل تعقیب هستند که معلوم شود با علم به مجرم نبودن طرف شکایت و صرفاً به‌قصد هتک آبروی او اقدام به طرح شکایت نموده‌اند.
مجازات افترا هم تا پیش از این، از یک ماه تا یک سال حبس و تا ۷۴ ضربه شلاق یا یکی از آن‌ها بر اساس تشخیص قاضی بود. مجازات این جرم نیز به موجب قانون «کاهش مجازات حبس تعزیری» تغییر کرد. در حال حاضر، مجازات جرم افترا، بیش از ۲۰ میلیون ریال تا ۸۰ میلیون ریال جزای نقدی است.
قذف، افترای خاص
یک نوع خاص از افترا وجود دارد که «قذف» نامیده می‌شود و مجازات آن سنگین‌تر از افترای عادی است. بر اساس ماده‌ی ۲۴۵ قانون مجازات اسلامی، قذف عبارت است از نسبت دادن جرایم جنسی به شخص دیگر، هرچند مرده باشد.
حد قذف ۸۰ ضربه شلاق است که به‌طور ثابت و غیرقابل تغییر و تخفیف از سوی شارع(خداوند) معین شده و در قانون نیز بیان گردیده است. تفاوت مهم حد قذف با سایر حدود در این است که جنبه‌ی حق­الناس دارد. یعنی این‌که در صورت گذشت شاکی، مجازات ساقط می‌شود.
آن‌چه برای تحقق قذف لازم است، نسبت دادن جرایم جنسی به‌طور صریح و روشن (از هر طریق مانند گفتار و نوشتار) است و نیز لازم است که قذف‌کننده به معنای واژه‌ای که استفاده کرده آگاهی داشته باشد.

9 پاسخ به “انواع توهین…”

  1. اکبر گفت:

    منظور از اینکه یک فرد به برداخت ۶۰درصد دیه ی کامل در دوسال قمری محکوم شده است چیست

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      چون جرم شبه عمد بوده . ۶۰ درصد دیه طی دو سال قمری یعنی ۳۰ درصد ۳۰ درصد به نرخ همان سال از طرف فرد محکوم باید پرداخت شود.
      با ما همراه باشید

  2. بهاره نیکی گفت:

    جرایم جنسی منظور تجاوز را هم شامل میشود ؟ چون زنا با تجاوز متفاوت است

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام

      زنا متفاوت از تجاوز به عنف است، اما هر دوی این جرایم(هم زنا و هم تجاوز به عنف) ذیل عنوان جرایم جنسی قرار می‌گیرند. درواقع، عنوان جرایم جنسی شامل هر دوی این جرایم می‌شود.

  3. تینا گفت:

    توهین در مستی ایا جرم هستش؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام

      مطابق ماده ۱۵۴ قانون مجازات اسلامی، “مستی و بی ارادگی حاصل از مصرف اختیاری مسکرات، مواد مخدر و روان گردان و نظایر آنها، مانع مجازات نیست مگر اینکه ثابت شود مرتکب حین ارتکاب جرم به طور کلی مسلوب الاختیار بوده است. لکن چنانچه ثابت شود مصرف این مواد به منظور ارتکاب جرم یا با علم به تحقق آن بوده است و جرم مورد نظر واقع شود، به مجازات هر دو جرم محکوم می شود”.

      بنابراین، اگر کسی به‌صورت اختیاری خود را مست کند و سپس، در حین مستی مرتکب توهین شود، به مجازات جرم توهین محکوم می‌شود (علاوه‌بر مجازات مربوط به مصرف مُسکِر). در این حالت متهم صرفاً در صورتی که اثبات کند که در حین ارتکاب جرم به‌طور کلی مسلوب‌الاختیار بوده است، می‌تواند از مجازات جرم توهین رهایی یابد.

  4. الهام گفت:

    باسلام
    ۱.فردی به دروغ درمورد من به بقیه گفته که این خانوم فحش داده آیا کاراین فردتهمت بحساب می اید؟
    ۲. اگر این شخص شکایت کند و نتواند اثبات کند آیا من بعدا میتوانم بخاطر تهمت ازش شکایت کنم که این فرد درپی بردن آبروی من هست؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      با سلام

      ۱. تهمت(افترا) به این معنا است که شخصی ارتکاب یک عمل مجرمانه را به دیگری نسبت بدهد. توهین هم جرم است و اگر کسی به دیگری ارتکاب توهین را نسبت بدهد، مرتکب جرم تهمت شده است. (فحش‌دادن، مشمول عنوان توهین است)
      ۲. در مواردی که شخصی از دیگری شکایت می‌کند و شکایت او به نتیجه نرسد، مراجع قضایی نمی‌پذیرند که شخصی که از او شکایت شده است، بتواند از شاکی شکایت کند.
      ۳. توهین، به این معنا است که شخص کاری انجام دهد یا حرفی بزند که باعث سست‌شدن شخصیت دیگری شود. توهین معیار عرفی دارد؛ یعنی باید قاضی احراز کند که آیا رفتار و گفتار یک شخص، عرفاً توهین محسوب می‌شود یا خیر. در مورد جملاتی مانند “چشم و ابروی زشتی داری” و “رفتارت به‌خاطر حسادت و عقده روانی بوده” نیز این قاعده صدق می‌کند.
      ۴. تهمت یا افترا به این معنا است که شخصی ارتکاب یک جرم را به دیگری نسبت بدهد. اگر شخصی ارتکاب رابطه‌ی نامشروع را به دیگری نسبت بدهد، می‌توان از ایشان به‌خاطر تهمت شکایت کرد.

      لطفاً سوالات خود را یک‌جا و در قالب یک‌سوال ارسال نمایید. به تمامیِ سوالاتی که به‌صورت جداگانه ارسال نموده بودید، در چهار شماره‌ی بالا پاسخ داده شده است. چنانچه در خصوص جرایمی هم‌چون توهین و تهمت ابهام دارید، لطفاً به مطالب سایت مهداد که با زبان ساده نوشته شده‌اند، مراجعه نمایید.

  5. الهام گفت:

    ممنونم بابت صبرحوصله و پاسخگوییتون🙏🌹

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *