امروز پنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷ مصادف با الخميس ۶ صفر ۱۴۴۰
  • اذان صبح: ۰۴:۴۹
  • طلوع آفتاب: ۰۶:۱۲
  • اذان ظهر: ۱۱:۵۰
  • غروب آفتاب: ۱۷:۲۷
  • اذان مغرب: ۱۷:۴۵
  • نیمه شب شرعی: ۲۳:۰۸
  • امام باقر(ع) فرمودند: زیارت قبر رسول خدا و زیارت مزار شهیدان و زیارت مرقد امام حسین(ع) معادل است با حج مقبولی که همراه رسول خدا(ص) به جا آورده شود.
+-
بازدید: ۳۳۴
۲۷ اسفند ۱۳۹۶

با قرارداد رهن آشنا شوید

طلبکار باید برای اطمینان از وصول حقش، تضمین یا وثیقه خاصی را برای خودش در نظر بگیرد. این وثیقه­‌ها چند نوع هستند. یکی از آنها که امروزه نیز متداول است، رهن است. یعنی طلبکار بر مالی از اموال بدهکار حق پیدا می‌نماید که در هنگام وصول طلبش بر سایر طلبکاران مقدم می‌شود. از سوی دیگر […]

طلبکار باید برای اطمینان از وصول حقش، تضمین یا وثیقه خاصی را برای خودش در نظر بگیرد. این وثیقه­‌ها چند نوع هستند. یکی از آنها که امروزه نیز متداول است، رهن است. یعنی طلبکار بر مالی از اموال بدهکار حق پیدا می‌نماید که در هنگام وصول طلبش بر سایر طلبکاران مقدم می‌شود. از سوی دیگر مدیون حق ندارد در وثیقه تصرفی پیدا کند که به زیان طلبکار باشد. اگر مال مورد وثیقه هم منتقل شود، طلبکار می‌تواند آن را دست هر کس دید، بگوید برای خودش است و تصرف کند. البته حقی که طلبکار نسبت به مال مورد وثیقه پیدا می‌کند، خودش به تنهایی استقلال ندارد و تابع وجود دین است و برای تضمین به وجود می آید و با پرداخت دین، از بین می‌رود.
بنابراین قراردادی که موجب می‌شود یکی از اموال مدیون، وثیقه طلب قرار گیرد رهن می‌گویند. اگر دو طرف قرارداد رهن راضی باشند، می‌توانند مالی که مورد رهن قرار گرفته است را با توافق یکدیگر به مال دیگری تبدیل نمایند و مال دیگری را جایگزین کنند.

ویژگی‌های قرارداد رهن:
به طور کلی قرارداد رهن، سه ویژگی اساسی دارد که باید در نظر گرفته شود. اول اینکه قرارداد رهن، قراردادی تبعی است. یعنی باید قبل از قراردادی دینی وجود داشته باشد تا برای تضمین آن، مالی به وثیقه داده شود. اینکه برای دین آینده وثیقه دهیم، امکان ندارد. همچنین اگر بدهکار دین خود را بپردازد و یا طلبکار از حق خود بگذرد و یا دین به هر دلیلی از بین برود، حق مرتهن( رهن‌گیرنده) هم از بین می‌رود.
ویژگی دیگر آنست که رهن، از سوی رهن­‌دهنده نمی­‌تواند فسخ شود ولی از جانب رهن­‌گیرنده می­‌تواند به هر دلیلی از بین برود و ویژگی سوم درباره دادن مال مورد رهن به قبض رهن‌گیرنده و یا همان طلبکار است. بنابراین رهن قبل از دادن وثیقه به طلبکار، واقع نمی‌شود.
قرارداد رهن مانند دیگر قراردادها، بر مبنای توافق دو طرف بسته می‌شود. برای اینکه عقد رهن کامل شود باید مال به قبض رهن‌گیرنده داده شود. البته قبض به این معنا نیست که حتما بدهکار مال را به طلبکار بدهد و یا آن را تسلیم او نماید. مثلا اگر ملکی به عنوان وثیقه به قبض دیگری داده شود، در قالب تنظیم سند و توقیف ملک کافی است زیرا دیگر نمی‌توان ملک را منتقل کرد. در مورد سایر اموال که امکان جابجایی دارند مانند ماشین، همین قدر که مال یک لحظه به رهن گیرنده داده شود و دوباره به بدهکار داده شود، کافی است. باید بدانیم حتی اگر مالی که به عنوان رهن در نظر گرفته می­‌شود، قبلا در اختیار طلبکار بوده، در مورد قبض مال در غالب رهن دوباره باید به او اجازه دهد. البته ممکن است قبض دادن و قبض گرفتن توسط وکیل انجام شود و در این زمینه منعی وجود ندارد.
اگر شما مالی دارید که با چند نفر شریک هستید و بخواهید آن مال را رهن بگذارید، به قبض دادن سهم مشاع شما به رهن‌گیرنده دشوار است. چرا که مال مورد رهن با سهم سایر شرکای شما مخلوط است. بنابراین برای به قبض دادن باید از آنها اجازه بگیرید. اگر ابتدا شرکا اجازه دادند اما بعدا اختلافی بین آنها ایجاد شود، نمی‌توانند هیچ کدام در مال تصرف کنند و باید حاکم مال را به امینی بسپارد.
شما می توانید یک مال را به شرطی که ارزش آن مازاد بر وثیقه باشد،چندین بار به رهن دهید و منعی در این مورد وجود ندارد. در اینصورت دو طلبکار یکی اول و دیگری بعد از او نسبت به یک مال رهن‌گیرنده قرار می‌گیرند. البته بدهکار می‌تواند ضمن یک قرارداد، مالش را وثیقه دو طلبکار قرار دهد. در اینصورت دو طلبکار با هم توافق می‌کنند که مال در دست چه کسی باشد. در ضمن باید بدانیم در اینصورت طلبکاران در عرض هم هستند. بنابراین اگر مال مورد رهن به فروش رسید، بهای آن را به نسبت طلبشان بین خود تقسیم می­‌کنند.

رهن­‌دهندگان متعدد:
اگر چند نفر با هم مال مشترکی دارند و در برابر چند بدهی که به شخص دیگری دارند، آن را به او رهن دهند، درست است که یک قرارداد در این رابطه وجود دارد، ظاهر این است سهم هر مدیون در مال رهن، دین و بدهی اوست و با پرداخت بدهی آزاد می­شود. درصورتیکه مالی طی زمانی­که رهن بوده است مشاع شود و در ابتدایِ توافقِ دو طرف، تمام مال در برابر همه بدهی رهن باشد، رهن قسمت قسمت نمی­شود.

وجود چند بدهی(تعدد بدهی‌ها):
اگر بدهکار مالی را به عنوان وثیقه چند بدهی خود به طلبکار رهن بدهد و سپس یکی از بدهی های خود را به او پرداخت نماید. در اینصورت آیا قسمتی از مال رهنی آزاد می‌شود یا خیر؟
در اینجا قاضی محترم باید توافق و قصد مشترک دو طرف عقد را متوجه شود و طبق آن حکم دهد. با این حال ظاهرا اینگونه به نظر می‌رسد که چند دین ضمن یک عقد و دادن یک رهن برای همه آنها به این معنا است که وثیقه در برابر همه طلب‌های گوناگون قرار می‌گیرد. بنابراین اگر دو طرف تصریح نکنند که قصدشان چه بوده است، مال رهنی را باید وثیقه مجموع دیون دانست و پرداخت یکی از بدهی‌ها، باعث نمی‌شود به همان نسبت وثیقه آزاد شود. البته اگر دو طرف برخلاف این مساله توافق کنند، صحیح است.

از بین رفتن رهن
اگر مالی که مورد رهن بوده است، به خاطر عمل راهن و یا شخص دیگری تلف شود و از بین برود، باید تلف کننده به جای آن مال دیگری را بدهد که دراینصورت مال دیگر نیز رهن خواهد بود؛ یعنی نیازی به توافق جدید و قرارداد رهن دیگری نیست. اگر پولی به جای مال تلف شده داده شود، رهن‌گیرنده قبل از سررسید دین نمی‌تواند آن را بابت طلب خود بردارد و باید پول را مانند امانت رهن­‌دهنده، پیش خود نگه‌دارد.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *