امروز شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۸ مصادف با ۱۵ شعبان ۱۴۴۰
  • اذان صبح: ۰۴:۵۸
  • طلوع آفتاب: ۰۶:۲۷
  • اذان ظهر: ۱۳:۰۳
  • غروب آفتاب: ۱۹:۴۱
  • اذان مغرب: ۱۹:۵۹
  • نیمه شب شرعی: ۰۰:۱۹
  • امام زين العابدين عليه السلام :لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! ... مفيدترين ثروت، بى نيازىِ دل است. بنا بر اين، در همه اين موارد، درنگ كن و قناعت پيشه كن و به آنچه خداوند قسمت كرده، خشنود باش».
+-
بازدید: ۹۸
۲۵ اسفند ۱۳۹۷

موارد قانونی پرداخت دیه از بیت المال(۲)

در مطلب قبل مواردی را ذکر نمودیم که بیت‌المال موظف به پرداخت دیه می‌باشد. در ادامه موارد دیگری را نیز بیان می‌نماییم که دیه از بیت‌المال قابل پرداخت است که در ادام بیان شده است. با ما همراه باشید...

موارد قانونی پرداخت دیه از بیت‌المال کدامند؟

در مطلب قبل مواردی را ذکر نمودیم که بیت‌المال موظف به پرداخت دیه می‌باشد. در ادامه موارد دیگری را نیز بیان می‌نماییم که دیه از بیت‌المال قابل پرداخت است.

۵- هرگاه اقدام قانونی یک مأمور نظامی یا انتظامی مانند تیراندازی به‌سوی یک مظنون در حال فرار، منتهی به قتل یا مصدوم شدن آن شخص شود و مأمورِ ضارب، ضوابط و مقررات قانونی را رعایت کرده باشد، فوت یا صدمه بدنی از بیت‌المال پرداخت می‌شود. (ماده ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی)
۶- هرگاه شخصی بدون آگاهی از این‌که ورود به مکان خاصی مانند منطقه‌ی نظامی ممنوع است، به آن محل وارد شود و مطابق مقررات، هدف قرار گیرد و آسیب ببیند یا کشته شود، دیه‌ی وی از بیت‌المال پرداخت می‌شود. (تبصره‌ی ذیل ماده‌ی ۴۷۳ قانون مجازات اسلامی)
۷- اگر قتل یا صدمه‌ی جسمانی از نوع شبه‌عمد یا خطای محض باشد و دسترسی به مرتکب به‌علت فوت یا فرار او فراهم نشود، دیه ابتدا از اموال وی پرداخت می‌شود و در صورتی که اموال وی کافی نباشد، باقی‌مانده‌ی آن از بیت‌المال پرداخت خواهد شد. (ماده‌های ۴۷۴ و ۴۷۵ قانون مجازات اسلامی)
۸- هرگاه کسی که به‌علّت ارتکاب جرمی به تحمّل مجازات تعزیری محکوم شده، بر اثر اجرای مجازات کشته شود یا صدمه‌ای بیش از مجازات مورد حکم به او وارد شود و مجری حکم مقصّر نباشد، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود. (ماده ۴۸۵ قانون مجازات اسلامی) بدیهی است اگر مجری حکم مقصّر باشد، تکلیف پرداخت دیه متوجه خود اوست.
۹- هرگاه پس از اجرای حکم قصاص یا حدّ یا تعزیری که موجب قتل، یا صدمه بدنی شده است، در نتیجه‌ی اعاده‌ی دادرسی و رسیدگی مجدّد معلوم شود که محکوم‌علیه بی‌گناه بوده، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود. (ماده ۴۸۶ قانون مجازات اسلامی) البته اگر معلوم شود که این محکومیت ناروا ناشی از عمد یا تقصیر قاضی بوده، قاضی صادرکننده حکم قطعی مکلّف است دیه را به بیت‌المال بازگرداند.

۱۰- هرگاه شخصی به قتل برسد (نه این‌که به مرگ طبیعی فوت کند) و قاتل وی شناخته‌ نشود، یا این‌که مقتول بر اثر ازدحام جمعیت کشته شده باشد، دیه‌ی مقتول از محلّ بیت‌المال به ورثه‌ی وی داده خواهد شد. (ماده ۴۸۷ قانون مجازات اسلامی)
۱۱- آخرین مورد مصرّح در قانون برای پرداخت دیه از بیت‌المال، جایی است که به‌علّت فراهم نبودن شرایط اجرای قسامه، تعیین مسئول پرداخت دیه امکان‌پذیر نشود. (مواد ۳۳۳، ۳۳۴، ۴۷۷ و ۴۸۸ قانون مجازات اسلامی)
در پایان ذکر دو نکته‌ی تکمیلی ضروری است:
نخست این‌که هرچند فقط موارد بالا در قانون ذکر شده، برخی حقوق‌دانان معتقدند که در هر جایی که بیم هدر رفتن خون انسان بی‌گناهی برود، لازم است دیه‌ی وی از بیت‌المال پرداخت گردد، اگرچه در آن مورد خاص، حکم صریحی در قانون نیامده باشد.
دیگر آن‌که در تمام مواردی که پرداخت دیه بر عهده‌ی بیت‌المال است، چنان‌چه قتل در ماه حرام واقع شده باشد، حکم تغلیظ دیه (یعنی اضافه شدن یک‌سوم به مبلغ دیه) نسبت به بیت‌المال نیز جاری است.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *