امروز شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷ مصادف با ۷ ربيع ثاني ۱۴۴۰
  • اذان صبح: ۰۵:۳۶
  • طلوع آفتاب: ۰۷:۰۶
  • اذان ظهر: ۱۱:۵۹
  • غروب آفتاب: ۱۶:۵۲
  • اذان مغرب: ۱۷:۱۲
  • نیمه شب شرعی: ۲۳:۱۴
  • امام جواد عليه‌السلام:مؤمن در هر حال نيازمند به سه خصلت است: توفيق از طرف خداوند متعال، واعظى از درون خود، قبول و پذيرش نصيحت كسى كه او را نصيحت نمايد.
+-
بازدید: ۱۱۷
۱ آذر ۱۳۹۷

مرگ یا فرار قاتل چه آثاری دارد؟

امروز در کافه قانون به مبحث فوت یا فرار قاتل می­‌پردازیم. اگر برای شما هم این ابهام وجود دارد که در صورت مرگ یا فرار قاتل، تکلیف صاحبان حق قصاص چه می­‌شود، در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.

امروز به دنبال بررسی موضوع مرگ و یا فرار قاتل و آثار حقوقی آن می‌پردازیم. در این مورد دنبال کارشناسان این حوزه رفتیم و از آنها ابعاد مختلف ماجرا را پرسیدیم که در قالب پرسش و پاسخ به سمع و نظر مخاطبان عزیز سایت مهداد می‌رسانیم.

شاید برای ورود بهتر به بحث لازم باشد با این سوال شروع کنیم که اگر قاتل فرار یا فوت کند، اولیاءدم دیگر حقی در مجازات وی ندارند؟ چرا که اصلا دیگر قاتلی نیست که بخواهند او را مجازات کنند!
این تصور ممکن است در ذهن خیلی­‌ها باشد، اما از آن­جا که خون فرد بی­گناهی ریخته شده­ و لازم است قاتل آن را جبران کند، در صورت فوت یا فرار قاتل، دیه از اموال قاتل به ورثه مقتول پرداخت می­‌شود.
ماده ۴۳۵ قانون مجازات اسلامی در این‌باره بیان می­‌کند: «هرگاه در جنایات عمدی، به‌علت مرگ یا فرار، دسترسی به مرتکب ممکن نباشد با درخواست صاحب حق، دیه جنایت از اموال مرتکب پرداخت می­‌شود…»
اگر مال او برای پرداخت دیه کافی نباشد چطور؟
در این صورت بین قتل عمد و غیرعمد تفاوت قائل می‌­شویم:
اگر قتل عمدی باشد طبق ماده ۴۳۵ ق.م.ا. عاقله قاتل، دیه را می‌­پردازند. اگر به عاقله دسترسی نباشد یا آن‌ها هم تمکن مالی نداشته باشند، دیه از بیت­‌المال پرداخت می­‌شود.
اگر قتل غیرعمدی باشد، طبق ماده ۴۷۴ ق.م.ا. دیه از بیت­‌المال پرداخت می­‌شود و دیگر سراغ عاقله نمی‌رویم.

عاقله چه کسانی‌­اند؟
مطابق ماده ۶۴۸ ق.م.ا. «عاقله عبارت از پدر، پسر، بستگان ذکور نسبی پدری و مادری یا پدری به ترتیب طبقات ارث است. همه کسانی که در زمان فوت می­‌توانند ارث ببرند به‌صورت مساوی مکلف به پرداخت می‌باشند».
یعنی اگر قاتل قتل عمدی فوت کند و ورثه او پدر، پسر و دخترش باشند، پدر و پسر او به طور مساوی مسوول پرداخت دیه مقتول هستند. البته به‌شرطی که ترکه­ قاتل کفاف پرداخت دیه مقتول را نکند. در صورت فرار هم همین حکم جاری است. فکر کنم با وجود چنین حکمی عاقله بیشتر از نیروی انتظامی مراقب قاتل باشند!
در فرضی که قاتل فرار می­‌کند، اگر بعد از مدتی دستگیر شود، دیگر امکان اجرای قصاص وجود ندارد؟
بستگی دارد که اولیاء دم با گرفتن دیه از قصاص گذشت کرده باشند یا خیر. اگر گذشت کرده باشند، امکان اجرای قصاص نیست. اما اگر گذشت نکرده باشند، دیه­ای که گرفته‌اند را برمی­‌گردانند و قاتل را قصاص می‌کنند.
تنها نکته باقی‌مانده، مجازات فراری‌دهنده­‌ی مرتکب جنایت عمدی است. طبق ماده ۴۳۴ ق.م.ا، فراری‌دهنده به تحویل مرتکب الزام می­‌شود. در مورد قتل، اگر بازداشت فراری‌دهنده موثر در حضور مرتکب باشد، وی بازداشت می­‌شود. اگر مرتکب بمیرد یا دستگیر نشود، صاحب حق قصاص می­‌تواند دیه را از اموال مرتکب یا «فراری‌دهنده» بگیرد. در این­صورت فراری‌دهنده می‌­تواند پس از پرداخت دیه برای دریافت آن به مرتکب رجوع کند.

2 پاسخ به “مرگ یا فرار قاتل چه آثاری دارد؟”

  1. ا گفت:

    به فرض اگر قتلی سال۱۳۹۰اتفاق افتاده باشه باتوجه به اینکه قانون مجازات اسلامی سال۹۲تغییر کرد و قاتل نیز فوت شده یافرار کرده باشه
    تکلیف اولیای دم چی میشه؟
    اولیای دم چطوری میتونن به حقشون برسن

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام و عرض ادب.
      بسیار ممنون که سایت مهداد را برای دریافت پاسختان انتخاب نمودید.
      با توجه به قانون مجازات اسلامی جدید و جلوگیری از تضییع حقوق اولیای دم، قانون جدید شامل حال آنها هم می شود.
      ممنونیم از اینکه با ما همراه هستید.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *