امروز جمعه ۲۲ فروردین ۱۳۹۹ مصادف با ۱۷ شعبان ۱۴۴۱
  • اذان صبح: ۰۵:۱۲
  • طلوع آفتاب: ۰۶:۳۹
  • اذان ظهر: ۱۳:۰۶
  • غروب آفتاب: ۱۹:۳۳
  • اذان مغرب: ۱۹:۵۲
  • نیمه شب شرعی: ۰۰:۲۳
  • امام کاظم(ع): هر که پیش از ستایش بر خدا و صلوات بر پیغمبر (صلی الله علیه وآله) دعا کند، چون کسی است که بی زه کمان کشد.
+-
بازدید: ۲۴۹۰
۱۱ مهر ۱۳۹۷

سوءاستفاده از سند دارای امضا و یا مهر؛ مصداقی از خیانت در امانت

خیانت در امانت به شکل‌های مختلفی قابلیت ارتکاب دارد و در قانون برخی از این اشکال به‌صورت خاص جرم‌انگاری شده و مجازات خاص دارند. مانند اختلاس، سوءاستفاده از سفید مهر و سفید امضا و غیره. دوستان عزیز سایت مهداد در این یادداشت، جرم سوءاستفاده از سفید مهر و سفید امضا بررسی خواهد شد. با ما همراه باشید.. ...

روابط افرادی که در یک جامعه هستند، علاوه بر قراردادهایی که با هم منعقد می‌کنند؛ مبتنی بر اعتمادی است که طرفین به یکدیگر دارند و در بسیاری موارد همین اعتماد به یکدیگر، سبب کاهش دقت و نکته‌سنجی آنان درنوع رفتاری است که با طرف مقابل دارند. سوءاستفاده از اعتماد افراد و خیانت به این اعتماد در هر جامعه‌ای ناپسند و مذموم است و البته بسیاری از این سوءاستفاده‌ها ممنوع بوده و جنبه کیفری و جرم به خود گرفته است.
سپردن و یا هر نحو تحصیل نمودن کاغذ و سند سفید مهر یا سفید امضا به افراد و سوءاستفاده آنان از این سند، نمونه‌ای از خیانت در امانت است که به دلیل اهمیت آن، به‌صورت جداگانه در قانون جرم دانسته شده است.
سفید مهر و سفید امضا چیست؟
برای آشنایی شما عزیزان به تعریف این نوع از اسناد می‌پردازیم. سفید مهر یا سفید امضا برگه‌ای خالی از متن است که به امضا یا مهر یک نفر رسیده و معمولاً طبق توافقات طرفین باید متنی که از قبل تعیین شده در آن مندرج گردد. سوءاستفاده از سفید مهر و سفید امضا معمولاً به این صورت ارتکاب می‌یابد که شخصی که کاغذ سفید امضا به او سپرده شده؛ متنی خلاف آنچه بین دو طرف توافق شده را در کاغذ پیاده کند و از آن سند علیه صاحب امضا استفاده کند. تفاوت این جرم با جرم جعل آن است که در جعل متنی وجود دارد و فرد جاعل متن را تغییر می‌دهد اما در سفید مهر یا سفید امضا، متنی در سند وجود ندارد و به فرد سپرده شده است که متن مورد توافق درج شود اما وی در امانت خیانت می‌کند و متن دیگری را می‌نویسد. پس در جرم سفید مهر و سفید امضا خیانت در امانت اهمیت دارد و در جرم جعل تغییر در متن و شکل سند.
امکان دارد در توافق طرفین اجازه نوشتن متن در سفید امضا به فرد داده نشده باشد و مثلاً فردی که سفید امضا به او سپرده شده باید آن را به شخص دیگری انتقال دهد اما وی در امانت خیانت می‌کند و سفید امضا را به ثالث منتقل نمی‌کند و از آن علیه صاحب امضا استفاده می‌کند. در این صورت نیز جرم سوءاستفاده از سفید مهر و سفید امضا محقق شده است.

البته بهتر است بدانیم که برخی از صاحب‌نظران معتقدند سفید امضا و مهر صرفا ناظر بر اسنادی نیست که فقط امضا و مهر داشته باشند و مطلبی در آن نوشته نشده باشد.بلکه اگر رقم حروفی و عددی سفید باشد، علی رغم وجود سایر مندرجات مثل تاریخ، در وجه … این سند هم سفید مهر و سفید امضا است.

سوءاستفاده؛ شرط اصلی تحقق جرم
نکته مهم دیگر در ارتکاب این جرم، سوءاستفاده از سفید مهر و سفید امضا است. توضیح آن‌که صرف نوشتن یک متن در کاغذ سفید امضا یا سفید مهر سبب تحقق این جرم نمی‌شود و فرد مرتکب باید از آن سند علیه صاحب مهر یا امضا استفاده کند. برای مثال اگر خانمی برحسب اعتماد، یک برگه سفید امضا به همسر خود دهد و از وی بخواهد با این برگه برای وی معامله‌ای انجام دهد اما مرد به‌جای انجام معامله در آن برگه برائت از مهریه را بنویسد و یا دریافت کامل مهریه توسط زوجه را درج کند؛ تا زمانی که از آن سند استفاده نکند و علیه همسر خود به‌کار نبرد؛ این جرم محقق نشده است. سوءاستفاده یک عمل خارجی و فعل مثبت است و حتماً باید در واقعیت از سند استفاده شود تا این جرم محقق شود.
نمونه دیگر این جرم درمورد روابط کارگر و کارفرماست. اگر کارفرمایی از کارگر خود سندی سفید امضا داشته باشد و یا مثلاً فرم قراردادی یا برگه تسویه‌حساب را به‌صورت سفید امضا از کارگر خود دریافت نماید؛ درصورتی که برخلاف توافق با کارگر و به ضرر وی متنی را در آن بنویسد و از آن علیه کارگر استفاده کند؛ جرم سوءاستفاده از سفیدمهر و سفیدامضا محرز است و کارفرما مجرم خواهد بود.
مجازات سوءاستفاده از سفید مهر و سفید امضا
قانون‌گذار در ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) و در ذیل فصل خیانت در امانت به تعریف این جرم پرداخته و مجازات آن را معین کرده‌است. در این ماده آمده: «هرکس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده است یا به هر طریقی به‌دست آورده سوءاستفاده نماید به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد.»
در قانون بین سپرده شدن سفید مهر یا سفید امضا به فرد و یا پیدا کردن آن توسط وی فرقی وجود ندارد و مثلاً اگر فردی در خیابان یک سفید امضا پیدا کند نیز در صورت وجود شرایطی که در بالا بیان شد؛ می‌تواند مرتکب جرم شود اما باید توجه داشت که این جرم شامل فرض دزدیدن سفید امضا یا گرفتن با زور و اکراه و اجبار از صاحب آن نمی‌شود. چرا که دیگر نوعی خیانت در امانت نبوده و مشمول عنوان‌سرقت و یا دیگر عناوین مجرمانه خواهد شد.
امید است که این یادداشت مطالب مفیدی را درمورد این جرم در اختیار شما دوستان مهدادی قرار داده‌باشد.

6 پاسخ به “سوءاستفاده از سند دارای امضا و یا مهر؛ مصداقی از خیانت در امانت”

  1. تیموری گفت:

    سلام .در موردچک سفید امضا سوالی داشتم.اگر کسی چک سفید امضایی پیدا کند در ان مبلغ درج کند و ان را نزد بانک ببرد و وصول کند سپس ان پول را خرج و فرضا اتومبیلی بخرد و مجدد ان را به دیگری بفروشد ایا نسبت به عمل دوم شخص یعنی خرید اتومبیل و فروشِ ان عنوان مجرمانه ی خاصی تعلق میگیرد؟

  2. امید نمازی گفت:

    سلام , ممنون از اطلاعات مفیدتون . بنده همین مشکل را با کارفرمای قبلیم دارم که سفته های من را که بابت قرار داد گرفته بود و تاریخ نداشتند را پس از خروج من از آن مجموعه به عنوان بدهی واخواست کرده و فعلا در رای اول شورای حل اختلاف من متهم شده ام . چگونه میتوانم ثابت کنم که سفته ها بابت قرارداد بوده و ایشان خیانت در امانت انجام داده اند . من کپی قرارداد ها را ندارم .

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      اگر شاهدی و یا دلایلی دارید که سفته برای چه امری گرفته شده است می توانید در دادگاه حاضر نمایید.
      با ما همراه باشید

  3. مجتبی گفت:

    سلام
    من یک قرارداد با کارفرمام داشتم که به دلیل رفاقتم با کارفرما زیاد پیگیر اصل و متن قرارداد نشدم (حتی قرار بود بعد دو ماه بیمه م کنه اما به دلیل مشکلات اقتصادی وعده ماه های اینده رو میداد و من هم بخاطررفاقتمون حرفی نمیزدم)_برگه قرارداد با سربرگ و مهر شرکت هست اما امضا نشده کارفرما هم قرارداد به پایان نرسیده منو اخراج کرد الان که گفتم میخوام شکایت کنم به اداره کار ، کارفرما میگه اگه شکایت کنی من میگم از مهر شرکت سو استفاده کردی و از من شکایت میکنه چون برگه قرار داد فقط مهر خورده اما امضا نشده
    خواستم ببینم میتونه ازم شکایت بکنه؟

    • کارشناس سایت مهداد گفت:

      سلام مخاطب محترم
      بایستی ارکان بزه موضوع ماده ۶۷۳ قانون تعزیرات محرز و مسلم باشد . در غیراینصورت امکان پذیر نمی باشد. اگر هم در موقع استخدام شاهدی دارید می توانید ارائه نمایید.
      ان شاالله به نظر مشکلی پیش نمی آید.
      با ما همراه باشید

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *