امروز شنبه ۲ تیر ۱۳۹۷ مصادف با السبت ۸ شوال ۱۴۳۹
  • اذان صبح: ۰۴:۰۲
  • طلوع آفتاب: ۰۵:۴۹
  • اذان ظهر: ۱۳:۰۶
  • غروب آفتاب: ۲۰:۲۴
  • اذان مغرب: ۲۰:۴۵
  • نیمه شب شرعی: ۰۰:۱۳
  • حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم : آفت بخشش ، منّت است.
+-
بازدید: ۲۶۴
۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷

درباره قرارداد ضمان بیشتر بدانید (۲)

در مطلب پیشین در خصوص مفهوم و ویژگی‌های عقد ضمان صحبت کردیم. در این مطلب قصد داریم به آثار این عقد از یک‌سو، میان ضامن و طلبکار و از سوی دیگر، میان ضامن و بدهکار اصلی بپردازیم. اثر قرارداد ضمان میان ضامن و طلبکار در قانون مدنی اثر قرارداد ضمان این است که بدهی از […]

در مطلب پیشین در خصوص مفهوم و ویژگی‌های عقد ضمان صحبت کردیم. در این مطلب قصد داریم به آثار این عقد از یک‌سو، میان ضامن و طلبکار و از سوی دیگر، میان ضامن و بدهکار اصلی بپردازیم.
اثر قرارداد ضمان میان ضامن و طلبکار
در قانون مدنی اثر قرارداد ضمان این است که بدهی از عهده بدهکار خارج‌شده و بر عهده ضامن قرار می­‌گیرد؛ به‌این‌ترتیب که به‌موجب قرارداد مذکور دین بدهکار به طلبکار از بین رفته و از این به بعد فقط ضامن است که در برابر طلبکار مدیون بوده و طلبکار فقط می­‌تواند به او رجوع کند. علاوه بر این اثر، قرارداد ضمان می­‌تواند دو اثر دیگر هم داشته باشد. البته باید به این موضوع توجه کرد که اثر اصلی عقد ضمان‌همان است که قانون مدنی گفته و اگر طرفین بخواهند اثر دیگری بر آن بار کنند باید با توافق یکدیگر آن را در قرارداد به‌گونه‌ای که صلاح می­‌دانند شرط نمایند.
ممکن است در قرارداد ضمان، ضامن و طلبکار شرط کنند که ضمانت، «وثیقه» پرداخت بدهی باشد، بدین معنا که بدهکار با انعقاد قرارداد ضمان، از دین خود به طلبکار بری نشود، بلکه هم­چنان دین بر عهده او باشد و در کنار او، ضامن نیز مسئولیت پرداخت بدهی را به عهده بگیرد، به‌طوری‌که طلبکار برای وصول طلبش ابتدا به مدیون مراجعه کرده و اگر او نتوانست بدهی را پرداخت کند، به ضامن رجوع نماید. به این نوع ضمان، «ضمان وثیقه‌­ای» گفته می­‌شود. قراردادهای ضمانی که بانک برای دادن وام به افراد با آن­ها منعقد می­‌نماید، از این نوع ضمان است.
علاوه بر توافق فوق، طرفین قرارداد ضمان می­‌توانند «شرط تضامن» کنند؛ یعنی باهم قرار بگذارند که هریک از بدهکار و ضامن در عرض یکدیگر در برابر طلبکار مسئول پرداخت بدهی باشند؛ به‌این‌ترتیب که طلبکار بتواند به هریک از آن دو که خواست برای وصول طلبش مراجعه کند و ترتیبی هم برای این رجوع وجود نداشته باشد و یا حتی در صورت تمایل، این امکان را داشته باشد که بخشی از طلبش را از بدهکار و بخش دیگر را از ضامن بگیرد. این نوع از ضمانت که به آن «ضمان تضامنی» گفته می­‌شود، بیشترین تضمین را برای طلبکار ایجاد می­‌کند، به همین دلیل در چک که یک سند تجاری مهم و پرکاربرد محسوب می­‌شود، قانون­‌گذار ضمانت را از این نوع در نظر گرفته است.
اثر قرارداد ضمان میان ضامن و بدهکار اصلی
پس از این­که ضامن طلب طلبکار را به او پرداخت کرد می­‌تواند برای دریافت آنچه پرداخته به بدهکار اصلی و اولیه مراجعه کند، البته این به شرطی است که ضمانت ضامن از او با اجازه او انجام‌شده باشد و قصد پرداخت مجانی هم نداشته باشد. اگر آنچه ضامن به طلبکار پرداخت کرده، بیشتر یا کمتر از بدهی بدهکار به طلبکار بوده باشد، ضامن فقط به میزان بدهی می‌­تواند به بدهکار مراجعه کند، نه بیشتر و نه کمتر. البته اگر بخواهد می­‌تواند از او کمتر بگیرد ولی بیشتر گرفتن امکان ندارد مگر با رضایت بدهکار.
ممکن است دینی که بدهکار به طلبکار دارد، مدت­‌دار باشد ولی قرارداد ضمانت بدون مدت بسته شود. در این صورت، ضامن باید بلافاصله دین را پرداخت کند ولی می‌­بایست برای رجوع به بدهکار تا فرارسیدن موعد پرداخت دین صبر کند. برعکس این فرض نیز قابل‌تصور است و آن‌هم جایی است که دین بدهکار به طلبکار بدون مدت باشد و ضمانت دارای مدت. در این صورت، ضامن تا رسیدن موعد ذکرشده در قرارداد ضمان حق دارد که پرداخت بدهی را به تأخیر بیندازد و به‌محض پرداخت نیز به بدهکار مراجعه کند.
از ضامن هم می­توان ضمانت کرد:
ماده ۷۲۲ قانون مدنی ضمانت از ضامن را هم پذیرفته است و اثر آن را نیز همانند ضمانت از بدهکار اصلی و اولیه، بری شدن ضامن اول و انتقال دین از عهده او به عهده ضامن دوم می­‌داند، مگر این­که انواع دیگر ضمانت _که در بالا ذکر گردید_ شرط شود.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *