امروز شنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۸ مصادف با ۱۸ ذو القعدة ۱۴۴۰
  • اذان صبح: ۰۴:۲۱
  • طلوع آفتاب: ۰۶:۰۲
  • اذان ظهر: ۱۳:۱۱
  • غروب آفتاب: ۲۰:۱۸
  • اذان مغرب: ۲۰:۳۹
  • نیمه شب شرعی: ۰۰:۲۰
  • امام حسن عسکری – علیه السلام – فرمود: علامت و نشانه ایمان پنج چیز است: انگشتر به دست راست داشتن، خواندن پنجاه و یک رکعت نماز (واجب و مستحبّ)، خواندن «بسم الله الرّحمن الرّحیم» را (در نماز ظهر و عصر) با صدای بلند، پیشانی را در حال سجده روی خاک نهادن، زیارت اربعین امام حسین – علیه السلام – انجام دادن.
+-
بازدید: ۹۶
۱۹ تیر ۱۳۹۸
از قانون بیمه تأمین اجتماعی چه می‌دانید؟(۲)

بیمه اجباری و اختیاری

«تأمین اجتماعی» از حقوق بنیادین اعضای جامعه است که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از آن به‌عنوان یکی از وظایف و تکالیف دولت تعبیر شده است. این موضوع در بندهای ۲ و ۴ اصل ۲۱ و اصل ۲۹ قانون اساسی مورد اشاره قرار گرفته است.

در شماره یک مصاحبه‌ی مربوط به «بیمه‌ی تأمین اجتماعی» به مباحثی چون قانون تأمین اجتماعی و مشمولین این قانون، وظیفه‌ی قانونی دولت در قبال حمایت از بانوان و کودکان بی‌سرپرست، مزایای قانون تأمین اجتماعی و انواع صندوق‌های بیمه پرداختیم و به ۵ دسته از مشمولین مقررات تأمین اجتماعی که عبارت‌اند از: بیمه‌شدگان اجباری و اختیاری، رانندگان، کارگران ساختمانی و مستخدمین دولتی که تحت پوشش صندوق تأمین اجتماعی هستند، اشاره نمودیم.
در این مطلب، دکتر سعید کریمی، مستشار تجدیدنظر و مدیرکل بازرسی و رسیدگی به شکایات دیوان عدالت اداری، در گفت‌وگوی اختصاصی با پایگاه آموزشی مرداد به سؤالات ما در خصوص مشمولین مقررات تأمین اجتماعی و به‌ویژه، بیمه اجباری و اختیاری پاسخ داده است که می‌خوانید.

آقای دکتر به‌عنوان اولین سؤال بفرمایید که براساس قانون تأمین اجتماعی، بیمه‌شده اجباری به چه کسی گفته می‌شود؟
در این رابطه بند الف ماده ۴ قانون تأمین اجتماعی اشاره می‌کند که هر شخصی که در مقابل دریافت مزد و حقوق کار می‌کند، باید تحت پوشش اجباری بیمه اجتماعی قرار بگیرد. به این معنا که هر کارفرمایی که کارگری را استخدام می‌کند که برایش کار کند مکلف است او را بیمه تأمین اجتماعی کند. براساس مقررات موجود، یکی از حقوق کارگران هم همین است؛ یعنی براساس ماده ۱۴۸ قانون کار، کارگر حق برخورداری از بیمه تأمین اجتماعی را دارد.

چه توصیه‌ای به کارگران و کارفرمایان دارید؟
اول این‌که کارفرمایان دقت داشته باشند که حتماً کارگران خود را به‌محض اشتغال به کار بیمه کنند زیرا اگر خدای‌ناکرده در حین کار اتفاقی برایشان بیافتد و بیمه نباشند، جهت استفاده از مزایای فوت، حوادث و بازنشستگی دچار مشکل می‌شوند. مثلاً اگر کارگری در محیطی که بیمه نشده است، کار کند و دچار حادثه شود یا فوت کند، این شخص به دلیل این‌که بیمه نداشته مشمول مزایای قانون تأمین اجتماعی نخواهد شد و ورثه آن مجبور می‌شوند برای احقاق حق ابتدا بیمه پردازی را اثبات کنند و بعد از مزایای آن استفاده کنند و یا اگر کارگر ساختمانی فوت کند و بیمه نداشته باشد، تأمین اجتماعی مسئولیت آن را نمی‌پذیرد ولی اگر بیمه باشد ورثه می‌تواند از مزایای قانونی بیمه تأمین اجتماعی استفاده کند و اگر خودش ازکارافتاده شود، می‌تواند تحت پوشش ازکارافتادگی قرار گیرد.
از سوی دیگر کارگران عزیز هم باید به این نکته توجه داشته باشند که پیگیر این موضوع باشند که به‌محض اشتغال به کار یا مدت کوتاهی بعد، کارفرما آن‌ها را بیمه کند و نامشان در سامانه تأمین اجتماعی درج شود تا از مزایای آن استفاده کنند؛ مثل مزایای درمان، بازنشستگی، بیمه بیکاری و… .

بیمه‌شده اختیاری به چه کسی گفته می‌شود؟
قسم دوم از مشمولین اصطلاحاً بیمه‌شدگان اختیاری هستند. یک‌سری اشخاص خودشان کارفرما هستند. مثلاً فردی خودش سوپرمارکت دارد یا مدیرعامل شرکت است. قانون‌گذار برای این‌که این اشخاص را هم مشمول قانون تأمین اجتماعی قرار دهد، این امکان را فراهم کرده که آن‌ها هم با پرداخت حق بیمه اختیاری مشمول مقررات تأمین اجتماعی شوند.

بیمه اجباری و اختیاری چه تفاوتی با هم دارند؟
تفاوت این دو قسم یکی ازاین‌جهت است که بیمه اجباری، تکلیفی می‌باشد؛ یعنی حتماً فرد باید توسط کارفرما بیمه شود ولی در بیمه اختیاری فرد مختار است خودش را بیمه کند و الزامی وجود ندارد. البته حق بیمه این دو قسم و نحوه پرداختش با هم تفاوت‌ دارد. به‌عنوان‌مثال، حق بیمه اختیاری بیشتر از بیمه اجباری می‌باشد.

آیا اتباع ایرانی که در خارج از کشور اشتغال دارند می‌توانند خود را بیمه تأمین اجتماعی نمایند؟
یک قسم از بیمه‌های اختیاری، فعالیت اتباع ایرانی در خارج از کشور است. این افراد به‌طور اختیاری می‌توانند مشمول مقررات تأمین اجتماعی قرار بگیرند و حق بیمه خود را پرداخت کنند.

لطفاً در مورد بیمه‌ی رانندگان هم توضیح بفرمایید که مقررات بیمه این افراد چگونه است؟
یک قسم دیگر بیمه‌شدگان که مقررات خاص خود را دارند، بیمه‌ی رانندگان است. درواقع، قسم سوم از مشمولین قانون تأمین اجتماعی رانندگان حمل‌ونقل، بار و مسافر است. در این رابطه ماده‌واحده‌ای وجود دارد که بر اساس این قانون مقررشده که این اشخاص حق بیمه مقرر در قانون مذکور را رأساً و برمبنای درآمدی که همه‌ساله بر اساس مقررات تأمین اجتماعی تعیین می‌شود، پرداخت کرده و از مزایای این قانون استفاده کنند. تردد رانندگان در جاده‌ها منوط به داشتن دفترچه‌های معتبر از سازمان حمل‌ونقل و پایانه‌های کشور است و صدور، تمدید و تجدید این دفترچه کار، مستلزم پرداخت حق بیمه و ارائه گواهی پرداخت به سازمان تأمین اجتماعی می‌باشد.
در این رابطه شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل اعم از بار و مسافر مکلف‌اند از تحویل کالا یا مسافر به راننده‌ای که فاقد دفترچه‌ی کار است، خودداری کنند. این مکانیسم باعث شده که یک حالت بیمه اجباری هم برای رانندگان حمل‌ونقل، بار و مسافر ایجاد شود؛ چون کار آن‌ها منوط به داشتن دفترچه کار است و داشتن دفترچه کار مستلزم داشتن سابقه بیمه‌ای و پرداخت حق بیمه می‌باشد و هدف آن افزایش پوشش بیمه‌ای و گسترش خدمات تأمین اجتماعی به رانندگان بار و مسافر است.

قانون‌گذار برای گسترش بیمه تأمین اجتماعی کارگران ساختمانی چه تدابیری در نظر گرفته است؟
یک قسم دیگری از بیمه‌شدگان که قانون‌گذار برای گسترش بیمه تأمین اجتماعی به آن‌ها توجه داشته، کارگران ساختمانی است. کارگران ساختمانی اعم از این‌که در کار احداث ساختمان، تجدید و یا تخریب ساختمان باشند، به دلیل این‌که بسیاری از اوقات به‌صورت منظم و پیوسته برای کارفرمای خاصی کار نمی‌کنند و حتی ممکن است یک یا چند روز برای یک کارفرما به کار بپردازند، قانون‌گذار یک مکانیزم پرداخت بیمه متفاوتی را برای آن‌ها در نظر گرفته است که بخشی از حق بیمه آن‌ها از عوارض صدور پروانه ساختمانی اخذ می‌شود که برای احداث ساختمان‌ها در نظر گرفته می‌شود.

این گفت‌وگو ادامه دارد

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *