امروز جمعه ۲۰ تیر ۱۳۹۹ مصادف با ۲۰ ذو القعدة ۱۴۴۱
  • اذان صبح: ۰۴:۱۲
  • طلوع آفتاب: ۰۵:۵۷
  • اذان ظهر: ۱۳:۱۰
  • غروب آفتاب: ۲۰:۲۲
  • اذان مغرب: ۲۰:۴۳
  • نیمه شب شرعی: ۰۰:۱۷
  • قالَ اَمیرُالمُوْمِنینَ عَلِیُّ بْنُ اَبیطالب(علیه السلام):از گنجهای بهشت; نیکی کردن و پنهان نمودن کار[نیک] و صبر بر مصیبتها و نهان کردن گرفتاریها (یعنی عدم شکایت از آنها) است.
+-
بازدید: ۱۰۴۸
۷ اسفند ۱۳۹۷

استفاده از سند مجعول

رأیی که امروز درصدد بررسی آن هستیم، درباره‌ی جرم استفاده از سند مجعول می‌باشد. همان‌طور که از عنوان این جرم بر‌می‌آید، تحقق این جرم منوط به دو شرط است: اولاً- باید سند مجعولی وجود داشته باشد؛ ثانیاً- از این سند استفاده شود. بنابراین صرف کشف سند مجعول از شخصی به‌معنای استفاده از آن سند نیست.

داستان استفاده از سند مجعول…

رأیی که امروز درصدد بررسی آن هستیم، درباره‌ی جرم استفاده از سند مجعول می‌باشد. همان‌طور که از عنوان این جرم بر‌می‌آید، تحقق این جرم منوط به دو شرط است: اولاً- باید سند مجعولی وجود داشته باشد؛ ثانیاً- از این سند استفاده شود. بنابراین صرف کشف سند مجعول از شخصی به‌معنای استفاده از آن سند نیست. زیرا چه‌بسا افرادی هستند که به‌طور حرفه‌ای اقدام به جعل اسناد مختلف می‌کنند و بابت این کار پول می‌گیرند، بدون این‌‌که خود از آن استفاده کنند. این افراد فقط مرتکب جرم جعل شده‌اند و نه استفاده از سند مجعول. همین‌طور ممکن است کسی سندی را به‌قصد استفاده از آن جعل کند، امّا قبل از آن‌که موفق به استفاده‌ی مورد نظر شود، دستگیر شود. چنین شخصی هم فقط به جرم جعل محکوم خواهد شد. زیرا استفاده‌ای از سند مجعول نکرده‌ و صرف قصد مجرمانه هم قابل مجازات نیست. حال با این ذهنیت به بررسی یک رأی می‌پردازیم.

دادگاه بدوی پس از بررسی محتویات پرونده و کیفرخواست صادرشده از سوی دادسرا و قراین و امارات موجود از جمله کشف و ضبط موتورسیکلتِ مسروقه و کشف و ضبط و ضمِّ اسناد مجعول به پرونده، جمشید را از بابت بزه سرقت به تحمل دو سال حبس تعزیری و ۷۴ ضربه شلاق و از بابت اتهام جعل عنوان به یک سال حبس تعزیری و بابت جعل کارت شناسایی به یک سال حبس تعزیری و بابت استفاده از سند مجعول به یک سال حبس تعزیری محکوم کرده است. این رأی غیابی بوده و به همین جهت در ذیل رأی قید شده که ظرف ۲۰ روز پس از ابلاغ، قابل واخواهی در همان محکمه‌ی صادرکننده‌ی رأی غیابی و سپس ظرف ۲۰ روز قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر ‌است. مناسب است که درباره‌ی واخواهی و تجدیدنظرخواهی و تفاوت این دو، مطالبی را متذکر شویم: هرگاه متهم یا وکیل او در هیچ‌یک از جلسات دادگاه حاضر نشود و لایحه‌ی دفاعیه هم نفرستد، دادگاه رسیدگی را به‌علت غیبت متهم به تأخیر نمی‌اندازد. بلکه به‌طور غیابی رسیدگی می‌کند و در نهایت با رعایت تشریفاتی، حکم غیابی صادر می‌کند. حال محکوم‌علیه غایب حق دارد نسبت به حکم غیابی اعتراض کند. این اعتراض، واخواهی نامیده می‌شود و در همان دادگاه صادرکننده‌ی حکم غیابی به آن رسیدگی می‌شود. باید توجه داشت که اگر حکم دادگاه نخستین به‌صورت حضوری صادر شده باشد، دیگر قابل واخواهی نیست. چون واخواهی مخصوص احکام غیابی است. احکام حضوری (خواه از ابتدا به‌طور حضوری صادر شده باشد، و خواه پس از رسیدگی به واخواهی، تبدیل به حکم حضوری شده باشد) ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی است. البته استثناءً دو دسته از احکام که اهمیت کمتری دارد، یعنی محکومیت به تعزیر درجه‌ی هشت (یعنی حبس تا ۳ ماه یا جزای نقدی تا ۱۰ میلیون ریال یا شلاق تا ۱۰ ضربه) و نیز محکومیت به پرداخت کمتر از یک‌دهمِ دیه‌ی کامل غیرقابل تجدیدنظر است و در مرحله‌ی بدوی، قطعیت می‌یابد.

نکته‌ی قابل توجه دیگر این‌که محکوم‌علیه غایب می‌تواند با اسقاط حق واخواهی خود، اقدام به تجدیدنظرخواهی نماید. در این صورت، پرونده مستقیماً به دادگاه تجدیدنظر ارسال می‌شود. رأیی که دادگاه تجدیدنظر صادر می‌کند، قطعی بوده و قابل رسیدگی مجدّد در مرجع دیگری نیست.

با توجه به غیابی بودن رأی، جمشید اقدام به واخواهی کرده و دادگاه بدوی پس از رسیدگی، همان رأی قبلی را تأیید کرده است. سپس جمشید در مهلت قانونی اقدام به تجدیدنظرخواهی کرده و دادگاه تجدیدنظر جز در مورد جرمِ استفاده از سند مجعول، اعتراض جمشید را مؤثر و موجب نقض دادنامه‌ی تجدیدنظرخواسته ندانسته و ضمن تأیید رأی بدوی، صرفاً بخشی از مجازات تعیین‌شده را تخفیف داده است. امّا در مورد جرم استفاده از سند مجعول، دادگاه تجدیدنظر با این استدلال که دلیل و مدرکی که دلالت بر استفاده از سند مجعول کند، در پرونده یافت نشده و صرف کشف اسناد مجعول در حین بازرسی از متهم بهمعنای استفاده از آن نمی‌باشد، این قسمت از دادنامه را نقض کرده و به‌استناد اصل ۳۷ قانون اساسی رأی به برائت تجدیدنظرخواه از این اتهام صادر کرده است.

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *